Thế giới · Nhịp Mới · Tổng hợp · 1016 chữ ·
Ai Cập thăm dò mở rộng cảnh báo sớm rủi ro nước trong sáng kiến lưu vực Nile
Các cuộc làm việc tại Cairo tập trung vào năng lực quan trắc, phối hợp cơ quan và đưa thông tin cảnh báo tới cộng đồng trước lũ, hạn hán.
Ai Cập đang được xem xét trong giai đoạn thăm dò của sáng kiến Water at the Heart of Climate Action, UNDRR cho biết ngày 28/10 sau các hoạt động tại Tuần lễ Nước Cairo. Phiên ngày 26/10 giới thiệu việc xác định ưu tiên và năng lực quốc gia; tham vấn ngày 27/10 tiếp tục bàn phối hợp cơ quan, dịch vụ khí hậu và sự chuẩn bị của cộng đồng. Đây chưa phải thông báo hoàn thành một hệ thống cảnh báo mới.
Sáng kiến hiện làm việc tại Ethiopia, Rwanda, Nam Sudan, Sudan và Uganda. Tại Cairo, nội dung thảo luận còn gắn lũ, hạn hán, mực nước biển dâng và chất lượng nước với quản lý tài nguyên, hạ tầng, vùng ven biển. Thông báo không nêu ngân sách hay thời điểm triển khai riêng cho Ai Cập.
Từ quan trắc tới cảnh báo quốc gia
Hồ sơ dự án của Tổ chức Khí tượng Thế giới cho thấy công việc trong lưu vực Nile có thời gian từ tháng 8/2023 đến tháng 8/2028. Phần WMO đảm nhiệm hướng vào các cơ quan khí tượng–thủy văn quốc gia: tăng khả năng thu thập dữ liệu, mô hình hóa, dự báo tác động và cảnh báo lũ, hạn hán. Như vậy, đầu vào không chỉ là dự báo thời tiết, mà còn gồm quan trắc sông ngòi và thông tin về khu vực có thể chịu thiệt hại.
Các sản phẩm dự kiến trong hồ sơ gồm chia sẻ số liệu quan trắc, nhận diện vùng rủi ro, nâng năng lực cán bộ và đưa bản tin tới người ra quyết định ở nhiều cấp. WMO ghi khoản tài trợ cho phần việc của mình khoảng 7,3 triệu euro; đây không phải tổng ngân sách của toàn bộ liên danh. Việc hỗ trợ cơ quan quốc gia cũng nhằm để thông tin khu vực có thể được kiểm tra và chuyển thành cảnh báo phù hợp từng địa bàn.
Một bước kỹ thuật trước đợt làm việc ở Cairo diễn ra tại Kigali từ ngày 27 đến 30/4/2026. Theo cập nhật WMO công bố tháng 5, khoảng 50 đại diện cơ quan khí tượng–thủy văn, quản lý thiên tai, Chữ thập đỏ cùng đối tác của năm nước đã tham gia. Nhóm làm việc xem xét cách kết hợp mô hình thủy văn, đánh giá rủi ro và công cụ trực quan hóa để người sử dụng không phải tự ghép nhiều bộ dữ liệu rời nhau.
Người tham gia đã thử một nền tảng nguyên mẫu đặt tại ICPAC, kết hợp trạm đo, mưa, kết quả dự báo, lớp thông tin rủi ro và bản tin. Bản tin tư vấn khu vực được xác định là công cụ hỗ trợ, không thay thế cảnh báo quốc gia. Cơ quan từng nước vẫn cần kiểm tra, hiệu chỉnh thông tin trước khi chuyển tới người sử dụng. Tài liệu cũng nêu các việc tiếp tục thử nghiệm và hoàn thiện, chưa xác nhận mọi hạng mục đã vận hành thường xuyên.
Hạ tầng đo nước và giới hạn của kế hoạch mua sắm
Năng lực quan trắc còn thể hiện trong hồ sơ mời thầu WMO công bố ngày 8/7/2026 trên cổng mua sắm Liên Hợp Quốc. Gói ITB 2646-26 tìm nhà cung cấp 30 trạm giám sát thủy văn cho năm nước tham gia, với các phép đo mực nước, lưu lượng và vận tốc dòng chảy. Các cấu phần được yêu cầu không chỉ có cảm biến, mà còn có thiết bị ghi dữ liệu và nguồn điện phục vụ vận hành tại trạm.
Hồ sơ còn đề cập pin, điện mặt trời, chống sét, lắp đặt, thử nghiệm, tài liệu và đào tạo; dữ liệu cần kết nối hệ thống quốc gia với nền tảng khu vực. Hạn nhận hồ sơ của gói này là ngày 15/9. Một thông báo mời thầu chứng minh kế hoạch mua sắm, không tự xác nhận đã lựa chọn nhà cung cấp, giao hàng hoặc lắp xong trạm.
Cảnh báo cần đi cùng khả năng hành động
Ở cấp cộng đồng, một trường hợp khác của sáng kiến được IFRC ghi lại tại Harshin, vùng Somali của Ethiopia. Tháng 6/2026, Chữ thập đỏ Ethiopia kích hoạt kế hoạch hành động sớm về hạn hán trước dự báo mùa mưa Karan ở mức gần hoặc thấp hơn bình thường. Hoạt động đưa thông tin dự báo vào chuẩn bị tại chỗ, khi việc dự trữ và tiếp cận nước có ý nghĩa trực tiếp đối với sinh hoạt của người dân.
Trường hợp Harshin có đào tạo cho 72 bên liên quan và phổ biến cảnh báo tại năm đơn vị cộng đồng kebele. Người dân bắt đầu những bước chuẩn bị thực tế, trong đó có mở bể chứa để đón các trận mưa đầu mùa.
Ai Cập đồng thời có một hướng chuẩn bị về tài chính thiên tai. Trong thông báo ngày 31/5/2026, UNDRR mô tả hội thảo tại Cairo phối hợp với UNDP và ủy ban quốc gia phụ trách quản lý khủng hoảng, giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Hội thảo phục vụ quá trình xây dựng chiến lược tài chính, xem xét loại rủi ro, vai trò cơ quan và cách bảo đảm nguồn lực cho chuẩn bị, phục hồi sau sự cố.
Phó đại diện thường trú UNDP Ghimar Deeb nêu nhu cầu kết hợp các công cụ tài chính vì không một công cụ nào bao phủ được mọi loại rủi ro. Những bước tiếp theo được xác định khi đó gồm phối hợp các bên, làm rõ cơ chế thực hiện và tăng gắn kết thể chế.
Trong cách tiếp cận an ninh nước toàn cầu của IFRC, cảnh báo đi cùng những khả năng hành động của cộng đồng, từ công trình nước chịu được thời tiết khắc nghiệt tới bảo vệ lưu vực và chuẩn bị trước thiên tai. Các ví dụ được tổ chức này nêu có giếng dùng điện mặt trời, nhà vệ sinh được nâng cao để giảm ảnh hưởng ngập và công trình giữ nước, kết nối nguồn nước với sinh kế, sức khỏe và an ninh lương thực.