Kinh doanh · Nhịp Mới · Tổng hợp · 1099 chữ ·
Mở nhận hồ sơ đấu giá 139.000 tấn hạn ngạch nhập khẩu đường từ 29/10
Thương nhân đủ điều kiện được đăng ký tối đa 20.000 tấn; mức khởi điểm là 2 triệu đồng/tấn, còn thời gian tổ chức đấu giá sẽ được thông báo sau.
Bộ Công Thương ngày 28/10 thông báo tổ chức phân giao 139.000 tấn hạn ngạch thuế quan nhập khẩu đường năm 2026 bằng đấu giá. Hồ sơ được nhận từ 8h ngày 29/10 tới 17h ngày 4/11, tính theo dấu công văn đến của Bộ. Đối tượng tham gia là thương nhân trực tiếp dùng đường làm nguyên liệu sản xuất và thương nhân dùng đường thô để sản xuất đường tinh luyện.
Mỗi thương nhân được đăng ký tối đa 20.000 tấn. Giá khởi điểm là 2 triệu đồng cho một tấn hạn ngạch, bước giá 50.000 đồng/tấn; tiền đặt trước bằng 10% tích giữa giá khởi điểm và lượng đăng ký. Thời gian nhận hồ sơ nói trên không phải ngày đấu giá; thời điểm và địa điểm tổ chức sẽ được thông báo sau.
Hồ sơ niêm phong và khoản tiền đặt trước
Thông báo kèm theo quy định mỗi đơn vị bỏ giá tương ứng 1.000 tấn, nên lượng đăng ký tối đa tương đương 20 đơn vị. Hồ sơ được gửi trực tiếp hoặc qua bưu điện tới bộ phận thường trực hội đồng tại Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, số 23 Ngô Quyền, phường Cửa Nam, Hà Nội. Cách xác định thời hạn theo công văn đến khiến mốc tiếp nhận của cơ quan, thay vì riêng ngày người gửi mang hồ sơ ra bưu điện, là thông tin quan trọng trong đợt đăng ký.
Bộ hồ sơ được niêm phong, trong đó phiếu bỏ giá đặt trong một phong bì riêng có chữ ký của thương nhân tại các mép dán. Các giấy tờ được nêu còn gồm bản sao chứng thực của thương nhân về đăng ký doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh, chứng nhận đầu tư hoặc giấy tờ tương đương, cùng xác nhận nộp tiền đặt trước. Thủ tục này tách phần nhận diện người tham gia và khoản bảo đảm khỏi nội dung mức giá được bỏ kín.
Tính từ công thức công bố, người đăng ký 1.000 tấn cần đặt trước 200 triệu đồng; đăng ký mức trần 20.000 tấn tương ứng 4 tỷ đồng. Nếu nhân lượng đăng ký với giá khởi điểm, giá trị tương ứng lần lượt là 2 tỷ và 40 tỷ đồng. Đây là phép tính theo mức khởi điểm để hình dung quy mô tài chính của quyền hạn ngạch, không phải kết quả đấu giá hay giá mua số đường thực tế từ nhà cung cấp.
Đấu giá quyền hạn ngạch, không bán đường vật chất
Phân biệt này xuất phát từ bản chất của hạn ngạch thuế quan. Luật Quản lý ngoại thương năm 2017 xác định biện pháp này theo lượng, khối lượng hoặc trị giá hàng nhập khẩu được áp dụng mức thuế ưu đãi hơn so với ngoài hạn ngạch. Vì vậy, đối tượng phân giao trong đợt này là khả năng nhập một lượng hàng trong cơ chế thuế tương ứng. Bộ Công Thương không chào bán một kho 139.000 tấn đường vật chất cho các doanh nghiệp.
Luật cũng đặt yêu cầu công khai, minh bạch và khách quan trong phân giao hạn ngạch. Điều đó làm cho các thông tin về lượng phân giao, điều kiện tham gia và cách tổ chức phải được xem cùng nhau, thay vì chỉ nhìn một con số tổng. Một doanh nghiệp có nhu cầu mua nguyên liệu vẫn cần đáp ứng đúng nhóm đối tượng, hoàn thành quá trình đăng ký và có kết quả phân giao trước khi sử dụng quyền hạn ngạch trong hoạt động nhập khẩu.
Theo Thông tư 11/2022/TT-BCT mà thông báo năm 2026 dẫn chiếu, thương nhân tinh luyện từ đường thô đăng ký hạn ngạch đường thô; thương nhân dùng đường trực tiếp cho sản xuất đăng ký đường tinh luyện. Người trúng phải nộp đủ tiền trong năm ngày làm việc kể từ công bố kết quả, sau đó nhận thông báo phân giao. Hạn ngạch phục vụ sản xuất, không được mua bán hay chuyển nhượng; thương nhân có thể nhập trực tiếp hoặc ủy thác.
Nghĩa vụ sau kết quả phân giao
Cũng theo thông tư, tiền đặt trước được tính vào khoản phải nộp khi trúng phân giao. Người không trúng thuộc diện được hoàn tiền nhận lại khoản đặt trước theo thời hạn quy định; những hành vi rút hồ sơ hoặc không thực hiện nghĩa vụ trong các trường hợp bị xử lý có thể dẫn tới mất khoản bảo đảm. Quy định không áp dụng cơ chế hạn ngạch này cho đường nhập để sản xuất, gia công xuất khẩu.
Ở khâu thuế, Điều 10 Nghị định 26/2023/NĐ-CP phân biệt cách áp dụng thuế nhập khẩu trong và ngoài hạn ngạch. Hàng nằm trong lượng được phân giao có thể áp dụng mức thuế ưu đãi hoặc ưu đãi đặc biệt tương ứng khi đáp ứng điều kiện của biểu thuế, điều ước liên quan. Việc có hạn ngạch vì thế không tự quyết định một mức thuế duy nhất cho mọi lô đường, bất kể xuất xứ hay phân loại cụ thể.
Lượng hàng ngoài hạn ngạch được xử lý theo biểu thuế và điều kiện tương ứng. Doanh nghiệp vẫn thực hiện nghĩa vụ hải quan, thuế và các quy định nhập khẩu áp dụng cho lô hàng. Khoản tiền trả để được phân giao hạn ngạch là một cấu phần khác với thuế, giá mua hàng, vận tải hoặc bảo hiểm. Những yếu tố đó không thể được gộp thành giá đường nhập khẩu chỉ từ mức khởi điểm 2 triệu đồng/tấn của phiên phân giao.
Tài liệu giải thích của WTO về tiếp cận thị trường nông nghiệp mô tả hạn ngạch thuế quan như cơ chế hai tầng: lượng trong hạn ngạch có mức thuế thấp hơn lượng ngoài hạn ngạch. Cách quản lý có thể đi qua giấy phép và các phương thức phân bổ khác nhau. Đây là bối cảnh để hiểu công cụ thương mại được sử dụng, không phải bằng chứng rằng toàn bộ 139.000 tấn công bố lần này chính là một con số cam kết quốc tế riêng lẻ của Việt Nam.
Cơ chế hai tầng cũng cho thấy không thể hiểu việc hết lượng hạn ngạch là tự động cấm mọi hoạt động nhập khẩu phía ngoài lượng đó. Những giao dịch cụ thể còn chịu các điều kiện tiếp cận thị trường và thuế quan tương ứng. Trong đợt phân giao đang được chuẩn bị, mốc đã xác định là thời gian tiếp nhận hồ sơ kết thúc lúc 17h ngày 4/11; lịch tổ chức đấu giá vẫn chờ thông báo của hội đồng.