Kinh doanh · Nhịp Mới · Tổng hợp · 1204 chữ ·
Thương mại điện tử tìm sức bật từ liên kết đào tạo và doanh nghiệp
Diễn đàn tại TP.HCM bàn liên kết chính sách, đào tạo và doanh nghiệp để nâng chất lượng thương mại điện tử.
Liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm tại diễn đàn phát triển năng lực doanh nhân trong kỷ nguyên số, tổ chức ngày 23/10 ở TP.HCM. Theo Báo Điện tử Chính phủ, Bộ Công Thương phối hợp với HUTECH, Hội Doanh nhân Sài Gòn TP.HCM và VECOM tổ chức sự kiện, hướng tới nâng hiệu quả và chất lượng tăng trưởng thương mại điện tử.
Định hướng được trao đổi phân vai Nhà nước kiến tạo thể chế và hạ tầng; nhà trường đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ; doanh nghiệp ứng dụng và phát triển mô hình kinh doanh. Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử, nhấn mạnh năng lực tuân thủ cùng kết nối giữa chính sách và thực tiễn. Số liệu tại diễn đàn cho thấy thị trường năm 2025 đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng 25,5% so với năm trước.
Tăng trưởng đi cùng năng lực và hạ tầng
Kế hoạch tổng thể quốc gia giai đoạn 2026–2030, được Bộ Công Thương phê duyệt tại Quyết định 1568/QĐ-BCT, đặt thương mại điện tử trong chuỗi từ sản xuất đến tiêu dùng. Những mục tiêu gồm doanh số bán lẻ tăng 20–30% mỗi năm và tỷ trọng đạt 20% tổng mức bán lẻ hàng hóa. Kế hoạch hướng tới 70% người trưởng thành mua sắm trực tuyến và 60% doanh nghiệp nhỏ, vừa hoạt động trên các nền tảng thương mại điện tử.
Khoảng cách địa phương và tác động môi trường cũng được đưa vào hệ chỉ tiêu. Mục tiêu giao dịch B2C ngoài Hà Nội, TP.HCM là 50%; tỷ lệ bao bì nhựa giảm còn tối đa 45%, bao bì tái chế tăng lên 50%. Về nhân lực, kế hoạch đặt mục tiêu một triệu lượt người tham gia đào tạo kỹ năng ứng dụng. Các nhiệm vụ bao gồm thể chế, hạ tầng số, logistics, thanh toán, liên kết vùng và nâng năng lực doanh nghiệp, hộ kinh doanh, người dân.
Báo cáo đào tạo do VECOM công bố tháng 2/2026 ghi nhận 58 trường đại học đào tạo ngành thương mại điện tử theo khảo sát năm 2025, so với 39 trường năm 2022. Ngoài ra có 16 trường đào tạo kinh tế số và 111 trường giảng dạy học phần thương mại điện tử. Đến tháng 12/2025, mạng lưới VecomNet có 54 trường tham gia để kết nối, chia sẻ học liệu và phối hợp đào tạo.
Với nhóm 25 trường có số liệu tuyển sinh năm học 2025–2026, báo cáo ghi nhận 4.987 sinh viên. Con số vượt 9.000 sinh viên là ước tính cho toàn bộ 58 trường đào tạo ngành này. Về chương trình, 70% đã có học phần pháp luật thương mại điện tử, 38% có nội dung xuyên biên giới và 26% tích hợp bảo vệ môi trường. Một số trường dự kiến bổ sung thương mại điện tử xanh, logistics số, AI và chuyển đổi số trong giai đoạn tới, theo nhu cầu được báo cáo tổng hợp.
Nhu cầu nhân lực gắn với quản lý thị trường
Tại hội nghị tổng kết năm 2025 và triển khai nhiệm vụ 2026, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho biết đã tổ chức khoảng 60 lớp đào tạo, tập huấn với gần 10.000 học viên. Cục còn hỗ trợ 34 địa phương tiếp nhận thủ tục được phân cấp từ tháng 7/2025, trong bối cảnh nhân lực địa phương thiếu và chưa được đào tạo đầy đủ. Việc nâng năng lực vì vậy bao gồm cả khu vực quản lý lẫn người trực tiếp kinh doanh.
Về thực thi, báo cáo năm 2025 ghi nhận gần 50.000 sản phẩm vi phạm bị yêu cầu gỡ và khoảng 13.000 gian hàng bị ngăn chặn. Trong định hướng năm 2026, Cục đặt nhiệm vụ tăng kiểm tra, hậu kiểm, xây dựng cơ sở dữ liệu và từng bước ứng dụng AI hỗ trợ giám sát. Các nội dung khác gồm thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, hỗ trợ thương mại xuyên biên giới gắn với xuất khẩu và đào tạo kỹ năng số cho cán bộ, doanh nghiệp, người dân.
Kế hoạch công tác 2026 của VECOM tiếp tục dành ưu tiên cho nhân lực chất lượng cao và kết nối trường với doanh nghiệp. Các hoạt động được nêu gồm cuộc thi Sinh viên Kinh doanh số, chuỗi Unitour, tập huấn giảng viên và hội thảo chuyên đề. Hiệp hội dự kiến hỗ trợ những cơ sở đang đào tạo ngành, chuyên ngành hoặc học phần liên quan, đồng thời tăng tính thực tiễn của chương trình và mở rộng hoạt động mạng lưới cơ sở đào tạo.
Ở địa phương, VECOM định hướng phối hợp sở công thương, hội viên và các tổ chức để đào tạo, tư vấn cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh ngoài hai trung tâm lớn. Kế hoạch còn đề cập hỗ trợ xuất khẩu trực tuyến thông qua VESA, kết nối thị trường và chia sẻ kinh nghiệm cho doanh nghiệp nhỏ, vừa. Cùng với hoạt động đào tạo, Hiệp hội dự kiến tham gia góp ý chính sách và thúc đẩy kinh doanh có trách nhiệm với môi trường, trong chương trình phát triển bền vững.
Một hình thức bồi dưỡng khác là hội thảo trực tuyến về Luật Thương mại điện tử 2025 và Nghị định 248, diễn ra sáng 10/9. Theo Bộ Công Thương, gần 1.000 doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân tham gia, theo dõi hoặc gửi câu hỏi. Bộ phối hợp với Luật Việt Nam, Asia Legal, Bizdemy và Hiệp hội Internet Việt Nam tổ chức chương trình.
Nội dung trao đổi đi vào các khâu vận hành: công khai thông tin sản phẩm và người bán, xác thực danh tính điện tử, bảo vệ dữ liệu khách hàng, livestream và tiếp thị liên kết. Doanh nghiệp còn được hướng dẫn rà soát chính sách giao dịch, cách thu thập dữ liệu và quy trình xử lý khiếu nại để xác định trách nhiệm phù hợp với mô hình kinh doanh.
Kênh số mở thêm đường tới người mua
Những hoạt động kết nối cũng xuất hiện ở cấp địa phương. Trong thông báo hồi tháng 8, Bộ Công Thương giới thiệu kế hoạch để Sở Công Thương Lai Châu phối hợp eComDX tổ chức phiên livestream ngày 29/8. Danh mục quảng bá gồm trà Shan Tuyết, mắc ca, mật ong, gạo, miến dong và các sản phẩm chế biến. Chương trình có sự tham gia của diễn viên Hà Việt Dũng và người sáng tạo nội dung Cô Ba Hồng, nhằm đưa sản phẩm tới nhóm khách hàng trên nền tảng số.
Theo thông tin của Bộ, từ đầu năm 2026, eComDX đã phối hợp với các sở tại Phú Thọ, Gia Lai, Hưng Yên, Lai Châu để giới thiệu sản phẩm đặc trưng, OCOP và công nghiệp nông thôn tiêu biểu. Các phiên quảng bá hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh mở thị trường ngoài tỉnh. Hoạt động giới thiệu gắn sản phẩm với điều kiện tự nhiên, phương thức sản xuất và câu chuyện địa phương, kết nối người làm hàng với người tiêu dùng.