Giải trí · Nhịp Mới · Tổng hợp · 1114 chữ ·
VTV2 mở khung phim tài liệu lúc 21h từ ngày 2/11
Dải phát sóng từ thứ Hai đến thứ Sáu sẽ kết hợp phim mới, tác phẩm lưu trữ và các loạt phim dài tập về lịch sử, văn hóa, đời sống.
VTV2 sẽ dành khung 21h từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần cho phim tài liệu, bắt đầu ngày 2/11, theo thông tin Đài Truyền hình Việt Nam công bố ngày 28/10. Việc xếp lịch cố định tạo một điểm hẹn cho người xem, thay cho cách theo dõi các tác phẩm nằm ở nhiều thời điểm khác nhau trên sóng truyền hình.
Nguồn phim gồm sản phẩm mới và tác phẩm đã phát. VTV cho biết toàn Đài sản xuất khoảng 100 phim tài liệu mỗi năm; con số này không phải lượng phim mới dành riêng cho VTV2. Theo NSND Nguyễn Hoàng Lâm, Phó Trưởng ban Chuyên đề – Khoa giáo, dải giờ chuyên biệt hướng tới hình thành thói quen xem tài liệu đều đặn.
Danh mục cho hai tháng cuối năm
Danh mục dự kiến trong tháng 11 và 12, được VTV giới thiệu từ ngày 24/10, trải từ lịch sử tới văn hóa và thiên nhiên. Nhóm lịch sử có Phía sau trận đánh, Sống cùng ký ức, Trường Sơn trong tâm tưởng, Hầm chỉ huy T1 và VTV Đặc biệt – Toàn quốc kháng chiến. Các tác phẩm được đưa vào một kế hoạch phát sóng hai tháng, thay vì chỉ một đêm giới thiệu.
Ở mảng văn hóa, danh mục có Văn hóa Việt – Những giá trị nguồn cội, Tiếng Việt cội nguồn, Khi nghệ thuật lên tiếng và Khép lại tấm màn nhung. Mây, Dệt những sợi xanh, Những trái tim giữ rừng mở sang câu chuyện thiên nhiên. Các loạt dài tập gồm Chuyển mình năm tập, Hành trình đổi mới sáu tập, Dòng chảy thịnh vượng sáu tập và Hai trái tim chung nhịp đập năm tập. VTV chưa công bố ngày chiếu riêng của từng phim trong danh mục này.
Những phim cũ trở lại nguồn phát
Trong số tác phẩm được nhắc ở thông báo dải giờ mới có Đường về của đạo diễn Tạ Quỳnh Tư. Đây là phim đã được VTV giới thiệu năm 2019, không phải tác phẩm vừa thực hiện cho đợt ra mắt tháng 11/2026. Bản giới thiệu khi đó xác định phim dài 50 phút, do Trung tâm Phim tài liệu và phóng sự, Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất, khai thác câu chuyện tìm hài cốt liệt sĩ và những mất mát sau chiến tranh.
Phim theo hai người mẹ cùng quê, có con trùng tên, nhập ngũ và hy sinh cùng năm nhưng khác họ, tên đệm. Sự nhầm lẫn trong việc tìm phần mộ đưa hai gia đình tới một tình huống đau lòng. Cách họ đối diện sự việc, rồi cùng thờ chung người đã khuất, trở thành trung tâm câu chuyện. Khi đưa lại tác phẩm này vào nguồn phim, dải giờ mới đồng thời mở đường cho khán giả tiếp cận một phim hậu chiến đã có đời sống từ nhiều năm trước.
Một cuộc phỏng vấn hậu trường khác của VTV năm 2019 cho thấy Đường về được hình thành qua quá trình theo nhân vật kéo dài. Tạ Quỳnh Tư cho biết đoàn đã ghi hình, thu thập dữ liệu hơn hai năm trước thời điểm bài phỏng vấn. Hướng tiếp cận ban đầu thay đổi khi nhóm làm phim gặp câu chuyện hai người mẹ. Đoàn lựa chọn theo những gì đang diễn ra, thay vì chỉ dựng lại một sự việc đã kết thúc.
Với những câu chuyện gia đình, việc có máy quay không đồng nghĩa ngay lập tức có được cảm xúc tự nhiên. Đạo diễn kể ê-kíp phải tới nhiều lần, tạo sự gần gũi để nhân vật quen với việc được ghi hình. Khó khăn còn nằm ở lựa chọn một câu chuyện có nét riêng giữa nhiều phim về đề tài hậu chiến. Những chi tiết nghề nghiệp này giải thích phần thời gian nằm phía sau một tác phẩm chỉ kéo dài chưa tới một giờ trên màn ảnh.
Hành trình thống nhất cũng được thông báo ngày 28/10 nhắc trong nguồn phim của VTV2. Tác phẩm đã được giới thiệu nhân dịp 50 năm thống nhất đất nước, với lịch phát VTV1 lúc 20h10 ngày 2/5/2025. Lịch năm 2025 là bối cảnh phát hành trước đây, không phải giờ chiếu lại trên VTV2. Bộ phim đặt trọng tâm vào con người và thân nhân những người đã mất, qua các câu chuyện ở hai phía chiến tuyến.
Bản giới thiệu Hành trình thống nhất cho biết nhóm sản xuất kể chuyện theo nhiều tuyến nhân vật. Một địa điểm xuất hiện là Nghĩa trang Nhân dân Bình An, trước đây mang tên Nghĩa trang Biên Hòa. Ê-kíp dành nhiều tháng khảo sát, tìm kiếm sự tin tưởng và thuyết phục nhân vật tham gia. Qua những cuộc gặp và ký ức riêng, bộ phim tiếp cận sự thống nhất bằng trải nghiệm đời sống, thay vì chỉ sắp xếp lại các mốc sự kiện.
Thời gian phía sau một câu chuyện tài liệu
Ở một phỏng vấn công bố cùng ngày 28/10, đạo diễn Nguyễn Đức Đệ nói về việc trở lại với nhân vật của VTV Đặc biệt Khi nước mắt dừng lại. Loạt phim ba tập đặt câu hỏi những bác sĩ, tình nguyện viên và gia đình mất người thân đã tiếp tục sống ra sao sau năm năm kể từ đại dịch COVID-19. Công việc bắt đầu từ việc tìm lại những người ê-kíp từng gặp trong thời gian tác nghiệp tại phía Nam.
Những số điện thoại cũ, mối liên hệ cá nhân và sự kết nối qua người quen trở thành đầu mối của quá trình tìm nhân vật. Theo đạo diễn, quan hệ tin tưởng giúp đoàn nghe những câu chuyện trước đó chưa có điều kiện được kể trọn. Cuộc phỏng vấn này cho thấy một cách tiếp cận nhân vật đang được người làm phim của VTV sử dụng; thông tin đã công bố chưa xác nhận Khi nước mắt dừng lại nằm trong danh mục phát của khung VTV2 mới.
Cách kể không lời bình là một nét khác trong công việc của Tạ Quỳnh Tư được VTV mô tả ở bài viết lưu trữ năm 2021. Thay cho việc giải thích liên tục bằng giọng đọc, tác phẩm sử dụng hình ảnh và lời nhân vật để dẫn người xem qua sự việc. Quá trình quan sát, cảm nhận rồi lựa chọn chất liệu thực tế vì thế có vai trò lớn trong cấu trúc phim. Đây là thông tin về phương pháp làm nghề của đạo diễn, không phải cam kết mọi phim trong dải mới sẽ cùng sử dụng một hình thức.
Dải giờ phim tài liệu mới dự kiến ra mắt ngày 2/11 trên VTV2.