Khoa học · Nhịp Mới · Tổng hợp · 1234 chữ ·
Đồng Nai đặt hàng nghiên cứu chuối chống héo vàng, bưởi AIoT và biochar từ mai dương
Chín nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng đang tìm đơn vị chủ trì, nhận hồ sơ đến 27/11. Các mức giảm chi phí, tăng năng suất trong danh mục là mục tiêu nghiên cứu, chưa phải kết quả đã đạt.
Đồng Nai mở đợt tuyển chọn tổ chức, cá nhân thực hiện chín nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng trong nông nghiệp, với những bài toán từ giống chuối chống bệnh héo vàng đến quản lý nước cho bưởi và tận dụng cây mai dương. Thông báo được Sở Khoa học và Công nghệ công bố ngày 29/10; hạn tiếp nhận hồ sơ là 27/11/2026. Danh mục nêu yêu cầu đầu ra, thời gian và mức trần hỗ trợ cho từng nhiệm vụ.
Theo Thông báo 166/TB-SKHCN ký ngày 28/10, đợt đặt hàng căn cứ danh mục đã được Sở phê duyệt ngày 16/10. Đây là bước tìm đơn vị chủ trì nghiên cứu, chưa phải thông báo những công nghệ đã hoàn thành. Các tỷ lệ giảm chi phí, tăng năng suất hay chống chịu bệnh trong phụ lục là mục tiêu phải đáp ứng khi thực hiện nhiệm vụ, không phải kết quả thử nghiệm được công bố trong đợt này.
Từ giống chống chịu đến mô hình canh tác
Một nhiệm vụ tập trung vào chuối Cavendish chống chịu bệnh héo vàng Panama, do nấm Fusarium oxysporum f.sp. cubense gây ra. Đơn vị thực hiện được yêu cầu tuyển chọn một đến hai giống hoặc dòng phù hợp điều kiện sinh thái Đồng Nai. Chỉ tiêu đặt ra gồm tỷ lệ cây nhiễm không quá 10% và năng suất ít nhất 55 tấn mỗi hecta. Thời gian dự kiến là 36 tháng, mức trần hỗ trợ từ ngân sách nhà nước ba tỷ đồng.
Bài toán không dừng ở tuyển giống. Phụ lục yêu cầu xây dựng quy trình canh tác và quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp, viết tắt IPHM, đồng thời có mô hình trình diễn quy mô trên một hecta. Mô hình được đặt mục tiêu giảm ít nhất 30% chi phí thuốc bảo vệ thực vật, tăng ít nhất 15% năng suất và tăng ít nhất 20% tỷ lệ quả đạt yêu cầu xuất khẩu về kích thước, độ đồng đều, hình thức.
Với nhiệm vụ chuối, sản phẩm còn có sổ tay kỹ thuật và hai lớp tập huấn, mỗi lớp 30–40 người, để chuyển giao cho địa phương, hợp tác xã và nông hộ. Yêu cầu ít nhất 70% hộ tham gia mô hình nắm và áp dụng được quy trình cho thấy khâu tiếp nhận cũng nằm trong đầu ra đặt hàng. Những chỉ tiêu này còn cần được đơn vị dự tuyển cụ thể hóa bằng phương án nghiên cứu, khảo nghiệm và triển khai.
Ở bưởi da xanh, Đồng Nai đặt yêu cầu nghiên cứu kết hợp canh tác với hệ thống AIoT, tức kết hợp trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật. Hệ thống dự kiến theo dõi đất, nước, môi trường và hỗ trợ quyết định tưới, dinh dưỡng theo giai đoạn sinh trưởng. Phần khảo sát ban đầu phải làm rõ điều kiện sản xuất, chất lượng quả, hiệu quả dùng nước và dinh dưỡng, trong đó có màu sắc con tép, khô đầu múi, độ Brix mùa mưa.
Nhiệm vụ bưởi có thời gian 24 tháng và trần hỗ trợ 1,5 tỷ đồng. Đầu ra gồm hai mô hình trồng mới, mỗi mô hình 0,2 hecta, cùng hai mô hình thí điểm sản xuất ứng dụng kỹ thuật tiên tiến và chuyển đổi số. Phụ lục đặt yêu cầu tỷ lệ sống của cây trồng mới từ 95% trở lên, số hóa nhật ký, quản lý sâu bệnh và cải thiện chất lượng. Hiệu quả kinh tế của mô hình phải bằng hoặc cao hơn phương thức sản xuất phổ biến.
Thử nghiệm biochar và hệ thống AI đa tác tử
Một hướng khác là sản xuất thử nghiệm biochar, hay than sinh học, từ sinh khối mai dương, loài thực vật ngoại lai xâm hại có tên khoa học Mimosa pigra. Đề tài phải đánh giá phân bố, nguồn nguyên liệu và khả năng thu gom tại một số khu vực trọng điểm trước khi hoàn thiện công nghệ. Thời gian đặt hàng là 24 tháng, với mức trần hỗ trợ hai tỷ đồng. Mục tiêu gắn xử lý sinh khối với cải tạo đất và nông nghiệp tuần hoàn.
Yêu cầu của hướng biochar bao gồm nghiên cứu điều kiện nhiệt phân, chất lượng, độ ổn định và an toàn sản phẩm; xây dựng hệ thống thử nghiệm, tạo ra 10 tấn sản phẩm. Phụ lục đề nghị quy mô khoảng một đến hai tấn nguyên liệu mỗi mẻ và thử hiệu quả trên một đến hai đối tượng cây trồng phù hợp. Phương án thu gom, xử lý phải tránh làm phát tán hạt và vật liệu sinh sản của mai dương, thay vì chỉ tính lượng sinh khối thu được.
Ứng dụng AI cũng có một nhiệm vụ riêng, thời gian 24 tháng, trần hỗ trợ năm tỷ đồng. Đơn vị chủ trì được yêu cầu xây dựng dữ liệu nông nghiệp có nhãn về môi trường, sinh lý cây và hình ảnh sâu bệnh; huấn luyện ít nhất ba thuật toán phục vụ nhận diện, dự báo sâu bệnh, tối ưu năng suất, chất lượng và dự báo thị trường. Đây là danh mục chức năng phải nghiên cứu, không phải mức chính xác đã được kiểm chứng.
Nhiệm vụ này còn yêu cầu kiến trúc và mã nguồn lõi của hệ thống đa tác tử, với các thành phần phụ trách sản xuất, bảo quản và thị trường trao đổi thông tin. Sản phẩm ứng dụng dự kiến có nền tảng quản lý trên web hoặc điện thoại, tích hợp dữ liệu cảm biến và kết quả phân tích AI. Việc đặt cả dữ liệu, thuật toán, giao thức và quy trình tích hợp vào đầu ra làm rõ phần công việc cần thực hiện ngoài một bản trình diễn phần mềm.
Trần kinh phí, quyền kết quả và hạn nhận hồ sơ
Các tổ chức, cá nhân đăng ký phải đáp ứng điều kiện tại Điều 5 Nghị định 267/2025/NĐ-CP, theo thông báo của Sở. Hồ sơ có đơn, thuyết minh tối đa 20 trang A4, dự toán và tài liệu năng lực; nhiệm vụ có yêu cầu phối hợp hoặc đồng tài trợ phải có cam kết tương ứng. Mức tiền trong phụ lục là trần hỗ trợ, còn kinh phí thực hiện được xác định sau thẩm định và quyết định của cấp có thẩm quyền.
Thông báo nêu Nhà nước đại diện chủ sở hữu, nắm giữ toàn bộ quyền quản lý, sử dụng và sở hữu kết quả nghiên cứu của các nhiệm vụ theo pháp luật hiện hành. Khi dự kiến có vốn đối ứng, hồ sơ phải thể hiện phương án huy động phù hợp, từ vốn tự có, bên góp vốn hoặc tổ chức tín dụng. Từng yêu cầu về tiếp nhận, vận hành, ứng dụng kết quả được gắn với nhiệm vụ cụ thể trong phụ lục, cùng đơn vị đặt hàng.
Việc nộp hồ sơ bắt đầu bằng kê khai trên hệ thống STM của Bộ Khoa học và Công nghệ. Sau đó, đơn vị chọn nộp trực tuyến có ký số hoặc nộp bản giấy theo quy cách được công bố. Hồ sơ có thể được thay thế, bổ sung trong thời gian tiếp nhận; hồ sơ quá hạn không được giải quyết. Sở tiếp nhận đến hết hạn ngày 27/11 tại Văn phòng Sở, số 1597 đường Phạm Văn Thuận, phường Trấn Biên, thành phố Đồng Nai.